Mια ειρωνική ματιά σε κάθε μορφή εξουσίας

Mια ειρωνική ματιά σε κάθε μορφή εξουσίας

κρίνει η CINEMARIAN - 01/04/2016

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

«ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΜΕΡΑ»

Το πανάξια βραβευμένο σενάριο της ισπανικής αυτής ταινίας βασίστηκε στη νουβέλλα «Dejarse llover» («Ας βρέξει») της επί πέντε χρόνια προέδρου των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» της Ισπανίας, Paula Farias.

Αυτή ακριβώς η καταγωγή του σεναρίου, η βασισμένη σε προσωπικά βιώματα και εμπειρία της πραγματικότητας (όχι μόνο σκληρής και τραυματικής, αλλά το ίδιο συχνά μικρόψυχης ή ακόμα και αστείας ή γενναιόδωρης) από εμπόλεμες περιοχές, όπου αναλαμβάνουν ανθρωπιστική δράση εκτός από επίσημα θεσμικά όργανα, όπως ο ΟΗΕ και τυχοδιωκτικές (με την καλή έννοια) προσωπικότητες που συμμετέχουν στις διάφορες πολυεθνικού χαρακτήρα ΜΚΟ, κάνει τη διαφορά από κάθε άλλη παρόμοιου προβληματισμού -όσο καλοπροαίρετου κι αν είναι- αλλά «αμερικάνικου τύπου» ταινία, της οποίας η ματιά είναι πάντα εξωτερική· αυτή του «τρίτου» παρατηρητή που ζει πέρα μακριά από τους ανθρώπους και τα γεγονότα και οι αντιλήψεις του για την πραγματικότητα καθορίζονται και μεταφέρουν διάφορα ιδεολογήματα.

Γι’ αυτό και στην ταινία του Αρανόα, ενώ οι πρωταγωνιστές και εμπλεκόμενοι στην ομάδα ανθρωπιστικής βοήθειας κάπου στην περιοχή της Βοσνίας κατά τον πρόσφατο διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας θυμίζουν έντονα, εκ πρώτης όψεως, οι μεν άντρες εξυπνάκηδες, αλλαζόνες δυτικούς σούπερμαν ή Μαγκάιβερ έτοιμους πανεύκολα να προσφέρουν τη λύση σε πρακτικά προβλήματα, οι δε γυναίκες ανεξάρτητες, μορφωμένες και με άποψη δυτικές θηλυκές υπάρξεις ευαίσθητες ή αρριβίστριες κατά περίσταση, πολύ γρήγορα, κατά την εξέλιξη της ταινίας, η εξουσία, η σημασία και η αποτελεσματικότητα αυτού του αμερικανοποιημένου μοντέλου ανθρώπου καταρρέει από την γεμάτη ειρωνεία ματιά του σκηνοθέτη προκειμένου ν’ αναδυθεί πίσω απ’ αυτό ο άνθρωπος και η όποια ποιότητά του.

Ενα κομμάτι σκοινί

Η έλλειψη και η αναζήτηση ενός χρηστικού αντικειμένου τόσο απλού και καθημερινού, όσο ένα κομμάτι σκοινί που το χρειάζεται, όμως, οπωσδήποτε η ομάδα της ανθρωπιστικής βοήθειας για να καταφέρει ν’ ανασύρει ένα -πεταμένο επίτηδες- πτώμα από ένα πηγάδι νερό, ώστε οι χωριάτες της εμπόλεμης περιοχής να μην πιούν και νοσήσουν, τα κουφάρια των αγελάδων που ανατιναγμένες από νάρκες κλείνουν το οδικό δίκτυο, το γεγονός της κλοπής της μπάλας του μικρού αγοριού που οδηγεί σε άλλους δρόμους την πορεία της αναζήτησης για το πολυπόθητο κομμάτι σκοινί, το κόλπο της χωριάτισσας με τις αγελάδες που προπορεύονται ώστε να την «προειδοποιούν» για νάρκες, όλα αυτά γίνονται αργά και σταθερά ο βασικός πρωταγωνιστής της ταινίας που ξετυλίγει το κουβάρι όλων των ανθρώπινων σχέσεων και προτεραιότητων, οι οποίες δημιουργούνται αλυσιδωτά και αφαιρούν εναλλάξ το κύρος και την σπουδαιότητα από οποιoδήποτε ανθρώπινο κατασκεύασμα εξουσίας: τον ΟΗΕ, τις ΜΚΟ, τους αντιμαχόμενους στρατούς.

Τέλος, την λύση στο βασικό πρόβλημα του μολυσμένου πηγαδιού θα την δώσει ερήμην των φιλόδοξων ανθρώπινων προσπαθειών, αλλά και σε πείσμα όλων εκείνων που εμπόδισαν την ανάσυρση του πτώματος από το πηγάδι, ως «από μηχανής θεός», η ξαφνική και δυνατή βροχή υπενθυμίζοντας, έτσι, τη ρήση του Αγίου Λουκά της Κριμαίας: «Κάποιος Άλλος αδερφέ, κυβερνάει
το σύμπαν και όχι οι μεγάλοι του κόσμου τούτου…».

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ