brigada.gr – «Το ISIS υποχωρεί. Ποιος νικάει στη Συρία;»

brigada.gr – «Το ISIS υποχωρεί. Ποιος νικάει στη Συρία;»

του Άγγελου Νέστορα - 15/04/2016

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Έντονη υποχώρηση των δυνάμεων του ISIS σημειώνεται τις τελευταίες εβδομάδες. Η κατάληψη της Παλμύρας θεωρήθηκε ότι αλλάζει τα επιχειρησιακά δεδομένα, ενώ στα βόρεια της Συρίας επιχειρείται μια σταδιακή προέλαση προς την πρωτεύουσα του Ισλαμικού Κράτους, τη Ράκκα, κυρίως από Κούρδους της Συρίας και στα δυτικά ο ιρακινός στρατός προσπαθεί να ανακαταλάβει τη Μοσούλη. Φαίνεται ότι η ρωσοαμερικάνικη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, παρά τις παραβιάσεις που έχουν σημειωθεί από την πρώτη στιγμή, έχει παράξει θετικά αποτελέσματα.

Σηματοδοτούν αυτά τα γεγονότα το τέλος του χαλιφάτου; Σίγουρα το επιχειρησιακό και διοικητικό του σκέλος έχει εξασθενήσει σημαντικά, λόγω και του οικονομικού αφοπλισμού (απώλεια πετρελαιοπηγών) αλλά και κάποιας μείωσης των εξοπλιστικών ροών τελευταία. Όμως, το ISIS δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτό με όρους κλασικού γεωπολιτικού δρώντα που μπορεί να υποχωρήσει, να συμβιβαστεί ή να παραδεχτεί μια ήττα. Οι κοινωνικές και ιδεολογικές αιτίες που οδήγησαν στην εξάπλωσή του παραμένουν. Ακόμη και αν μια τακτική υποχώρηση γίνεται εμφανής, τα στελέχη του έχουν αποδειχθεί ικανά να επιστρατεύσουν όλα τα μέσα για να συνεχίσουν τον πόλεμό τους.

Σίγουρα η αποδυνάμωση του οφείλεται στη διεθνοποίηση του μετώπου εναντίον του. Ο συριακός ή ο ιρακινός στρατός ή το YPG μπορεί να κερδίζουν εδάφη, αλλά αυτό δεν θα ήταν εφικτό χωρίς την διαρκή πολεμική υποστήριξη των μεγάλων δυνάμεων.

Διπλωματική νίκη

Η έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών στη Συρία αποτέλεσε διπλωματική νίκη της Ρωσίας, η οποία κατάφερε να ισχυροποιήσει τον ρόλο της στην εξέλιξη των συριακών πραγμάτων. Επιπλέον, απέτρεψε την πιθανή επέμβαση Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας. Οι ΗΠΑ, σε πολύ δυσχερέστερη θέση, επιδιώκουν να απεμπλακούν από την κατάσταση που δεν ευνοεί πλέον τη «μετριοπαθή» ισλαμική αντιπολίτευση στον Άσαντ, ενώ την ίδια στιγμή υποστηρίζουν και το PYD καθώς οι κουρδικές πολιτοφυλακές έχουν αποδειχθεί μακράν αποτελεσματικότερες απέναντι στο Ισλαμικό Κράτος.

Το σύμμαχο με τη Ρωσία συριακό καθεστώς επίσης βγαίνει ενισχυμένο, εφόσον μετά την ανατροπή των συσχετισμών στο επιχειρησιακό πεδίο, η συζήτηση μετατοπίζεται σε μεταρρυθμίσεις εντός του μπααθικού καθεστώτος, χωρίς να αποκλείεται ότι ο ίδιος ο Άσαντ θα διατηρεί κάποιον ρόλο. Ανοιχτό παραμένει και το μέλλον της κουρδικής οντότητας στη Ροτζάβα. Εάν το χαλιφάτο καταρρεύσει, οι κυβερνήσεις σε Βαγδάτη και Δαμασκό μπορεί να ενισχυθούν και οι Κούρδοι να χάσουν όσα κέρδισαν.

Επιπλέον, μέχρι τώρα, η αμερικάνικη υποστήριξη των στρατιωτικών τους κινήσεων, αλλά και η ρώσικη επέμβαση, έχουν αποκλείσει μια ευθεία τουρκική εισβολή στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας που ελέγχονται από τους Κούρδους. Αλλά, και η Ροτζάβα και το ιρακινό Κουρδιστάν είναι αποκλεισμένες από όλες τις πλευρές και θα αντιμετωπίσουν πολλές δυσκολίες να εξάγουν το κύριο προϊόν τους, το πετρέλαιο.

Υπό το φως των παραπάνω, το ερώτημα αναφύεται με διαφορετική μορφή: ποιος κερδίζει και ποιος χάνει στη Συρία; Ο θρησκευτικός σκοταδισμός φαίνεται να χάνει τη στρατιωτική μάχη. Είναι όμως πιθανόν ο βασικός κερδισμένος της πολιτικής μά-χης να αναδειχτεί ο «βορειοατλαντικός» σκοταδισμός.

Το «ξαναμοίρασμα του κόσμου» στη Μέση Ανατολή, ακόμη και αν, μετά τις επιτυχίες της Ρωσίας, δεν εξελιχθεί σύμφωνα με τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ, είναι η βέβαιη έκβαση. Θα καταφέρει η Συρία έστω να διατηρήσει την κρατική της υπόσταση; Τα σενάρια ομοσπονδιοποίησης είναι ήδη στο τραπέζι – ο διαχωρισμός των αραβικών περιοχών από τις μεγάλες δυνάμεις είναι μια παλιά συνταγή. Όσο για την ανοικοδόμηση μιας, ασταθούς πλέον, χώρας και την επιστροφή των προσφύγων, θα απαιτήσει τεράστια κονδύλια από την διεθνή κοινότητα.

«Δυτικός» σκοταδισμός»

Η ΕΕ από την πλευρά της, στην σύγκρουση με το ISIS ενισχύει τον δικό της «δυτικό» σκοταδισμό, με ένα νέο επίπεδο καταστολής να αναδύεται στο εσωτερικό της, πάνω στην αντιτρομοκρατική υστερία. Κατά τα άλλα, θα κάνει τα στραβά μάτια σε ό,τι συμβαίνει νοτιοανατολικά της Μεσογείου προκειμένου να εξασφαλίσει την συνενοχή της Τουρκίας στο προσφυγικό. Μέχρι να ανασυνταχθεί το ISIS ακριβώς κάτω από τα πόδια της, στη Λιβύη, όπου ήδη μεταφέρει μια εφεδρική έδρα. Αν, όμως, αρχίσουν νέες προσφυγικές ροές νότια της Ιταλίας, όλη η ευρωπαϊκή πολιτική θα καταρρεύσει σαν τραπουλόχαρτο.

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ